De jaren zestig

-
'Op het eerste gezicht lijkt het misschien wat lomp om de jaren zestig op één rijtje te zetten met de Armeense genocide, de Stalinistische zuiveringen en de opkomst van het nazisme. Maar nu we enkele decennia later terug kunnen kijken, zien we dat deze periode als groot omslagpunt voor het westers christendom beschouwd kan worden.' Dat zegt de Britse theoloog Alister McGrath in zijn pas verschenen boek De toekomst van het christendom.

Dat is toch even slikken voor wie de jaren zestig bewust heeft meegemaakt. We zijn gehersenspoeld met de idee dat er een nieuwe wereld voor de deur stond en moesten vervolgens constateren dat de droom van het nieuwe paradijs niet uitkwam. Alle pogingen van westerse theologen om een nieuwe interpretatie van het christelijk geloof te geven zijn uitgelopen op een versie van ‘het christendom die zo aantrekkelijk is als Emmentaler kaas – (geestelijk) flauw en (intellectueel) vol gaten.’

De analyse van McGrath liegt er niet om. Een groot deel van het protestantse christendom is volledig gevallen voor de theologische mythen die in de jaren zestig opgang maakten. En dat komt nu als een boemerang terug, ‘waardoor veel protestantse kerken de rijkdom van de christelijke intellectuele traditie missen, geen enkel gevoel meer hebben voor het mysterieuze en het bovennatuurlijke, en er totaal niets van begrijpen dat ze hun leden kwijtraken aan de new age en aan evangelicale bewegingen. Hoe heeft dit kunnen gebeuren?’

Aldus Alister McGrath. Het voelt alsof ik verkeerd geweest ben in de oorlog. Ik las in de jaren zestig ‘Theologie der Hoffnung’, de theologie van de hoop, van Jürgen Moltmann. Eindelijk een theologisch boek dat me raakte. Was dat echt zo erg?

Yko van der Goot voor Protestant.nl 

Bron: Alister McGrath, De toekomst van het christendom (Kampen 2010)


Mijn reactie:

Het was een totale omslag in de na-oorlogse cultuur, die voor-oorlogs was. Dat het daar en toen begonnen/gebeurd is, vind ik ook. Maar je kunt de theologie niet uit z'n sociale samenhang lichten. Ontzuiling, ontvoogding, nieuwe media (tv), toenemende mobiliteit: ze droegen er allemaal toe bij. Ik kan er avonden over vertellen. Oorzaak is niet de veranderende theologie, maar de veranderende cultuur en samenleving. Natuurlijk was er veel modegevoelige, trendy theologie; maar die verdwijnt meestal snel. Als die theologische ontwikkelingen er niet waren geweest, zaten we nu nog in 19e eeuwse kerkelijke en theologische structuren. Alsof het dan beter zou zijn geweest.... Wezenlijk voor mij is dat er altijd opnieuw mensen zijn die zich door het verhaal van Jezus laten inspireren en bemoedigen. Dat gaat niet over; hoe dat kerkelijk vormkrijgt of theologisch inhoud krijgt, weet ik niet; daarover maak ik me niet druk. Als de inspiratie maar blijft. Ik denk dat we juist nog veel meer oude vormen zullen moeten loslaten.

-